Página — Multiples Lenguajes 1 (pág. 19)
Solución no disponible aún
Esta página está en proceso de revisión.
Pídela y la resolveremos antes. Sin registro.
📝 Transcripción de la página (texto seleccionable) 2423 caracteres
El origen de la muñeca Lele
Wendy Citlalli Bahena Lopez Evelia Perez Dominguez
Hace mucho tiempo, en la comunidad de Santiago Mexquititlán en el municipio de Amealco de Bonfil,Querétaro, las mujeres indigenas no contaban con el recurso económico suficiente para comprarles un juguete a sus hijas. Por ello, con la ropa que en la familia se dejaba de usar y su creatividad, buscaron la manera de elaborarles algunos, dando origen a una muñeca de trapo a la cual, por el propio lenguaje étnico la nombraron Lele —que en la lengua indigena otomí Hñöhñö significa bebé—,a partir de ese momento, las ninas de aquella épocajugaban a arrullarlas.
Debido a las condiciones precarias de los años 30 y principios de los años 40, los habitantes cuentan que las mujeres de Santiago Mexquititlán emigraron junto con sus esposos a la Ciudad de México y a otras ciudades de la República Mexicana en busca de sustento y una mejor vida.Mientras los hombres se dedicaban a trabajar, las mujeres salian a las calles a pedir limosna junto con sus hijos.
En un dia común —y en una de esas ocasiones en que algo extraordinario pasa— un grupo de personas se acercó a algunas de estas mujeres para proponerles una idea e instruirlas acerca de la elaboración de diversas manualidades para que las pudieran vender. Todo ello, con el objetivo de que salieran adelante,y así apoyaran a su familia para no seguir mendigando en las calles;evitando, también, ser discriminadas.
Ar 'rogi ar donxu Lele
Texto en otomi Hnöhno
Ya ma'met'o'bu, nu jar hnihni Santiago Mexqutitlán di ge jar ndo hnihni Santumarya, Maxei, ya behña hnōhno hinti mi pets'i ar bojo pa nda dambi 'nar'neni ya tsi nxutsi, hange mi ja ya xuru'bitu ne mi honi honda jap'i pa nda metsi'nar'ñeni ya nxutsi, mi'yot'e'nar donxu'bitu ne mi hnutwi ar Lele. Nu ya t'ulo nxutsi m'et'obu mi thetsi, mi mutsi ne mi hoti, mi embi mi ge ya lele.
Ngetho ya Hñōhnö m'hyoya, nu ar ngatsi ya jeya hñuu'rato ne ar ndui ya jeya yoho nate, ya jai eno ge, nu ya behna hnǒhnǒ, mi boni bi ma ya 'beti nu Monda ne m'ndi, mi deni ya ndo pa nda hyoni te nda tsi; mente yá ndo mi pongar ar'befi yá'behna mi mux'ya bǒtsi mi poni'ne mi'nodi,mi xiku ya'ye, mi adi ar bǒjǒ.
Mi ne'pu'nar pa, ra ya mboho, bi zohni pa nda uti da hoki temu nda hoki, ne nda ma ne ja nda bomp'u te nda tsi,nda maxu yá ndo ne ya hindu nda ñ'odi pa hintu nda zani ne hintu nda utsa.
18

Otros libros recomendados

Colección Nanahuatzin. Múltiples lenguajes. Libro de Educación Telesecundaria Grado 3° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
163 págs.

Colección Sk´asolil. Múltiples lenguajes. Libro de Educación Telesecundaria Grado 2° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
163 págs.

Uérakua anapu uantakua. Projects and Readings. Libro de Educación Telesecundaria Grado 1° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
187 págs.

Colección Ximhai. De lo humano y lo comunitario. Libro de Educación Telesecundaria Grado 1° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
259 págs.

Colección Ximhai. Nuestro libro de Proyectos. Tomo II. Libro de Educación Telesecundaria Grado 1° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
267 págs.

Un libro sin recetas para la maestra y el maestro. Fase 6. Libro de Educación Telesecundaria Grado 1°, 2°, 3° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
203 págs.

Colección Ximhai. Saberes y pensamiento científico. Libro de Educación Telesecundaria Grado 1° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
339 págs.

Colección Ximhai. Nuestro libro de Proyectos. Tomo I. Libro de Educación Telesecundaria Grado 1° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
307 págs.
