Ficha y soluciones asistidas por IA. Verifica las respuestas.
Reglas de uso de mayúsculas en quechua central (e–h) y uso de minúsculas
Respuesta rápida
Reglas e–h de mayúsculas: divinidades (Patsamamanchik), sobrenombres (Shaprapam, Kakash), instituciones (Tupaq Amaru) y primera palabra de cita tras dos puntos llevan mayúscula. Los nombres comunes de animales y alimentos van en minúscula.
Solución — Página 110
Chawpin qichwata alli qillqanapaq maytu = Manual de escritura quechua central · 2020
Los nombres de divinidades. Por ejemplo:
Patsamanchikwan (Patsamamantsikwan) shumaq waatanakushqaqa, ashmanakushqa, wiñaypaq shumaqmi kawashun, mana chayqa Patsamamanchik ushkanqami. Niykur ñuqanchikpis ushkaashun.
El nombre de la divinidad andina Patsamamanchik (Madre Tierra / Pachamama) se escribe con mayúscula inicial.
Los sobrenombres. Por ejemplo:
Chay (tsay) papata wayuykaqqa Shaprapami (Shaprapam). Chaytaqa Kakash suwapaananpaq rikapaykannachi.
Los sobrenombres o apodos (Shaprapam, Kakash) llevan mayúscula inicial igual que los nombres propios.
Los nombres de instituciones. Por ejemplo:
Kanan watapitaqa panii Isha Tupaq Amaru yachaywasichawmi yachakunqa. Taytaami ñuqatanawpis paniita chay yachaywasiman churashqa.
El nombre de la institución Tupaq Amaru (colegio) se escribe con mayúsculas en cada palabra principal.
Después de dos puntos cuando se citan palabras textuales:
Wamra kaptii kaytami (kaytam) awilaa nimaq: "Allqupis purikurqa imallatapis tarinmi".
Tras los dos puntos que introducen una cita directa, la primera letra de la cita va en mayúscula.
Uso de minúsculas
Se usan minúsculas en nombres comunes y cuando no se inicia un escrito:
Animales (uywakunata):
Markaachawqa kay uywakunata, ashmakuna, waatakunatam ashmayaa: kuchita, uushata, waakata, kunishta, kapishta, kawalluta, wallpata, allquta, mishita, hakata, ashnuta, huk uywakunatapis.
(cerdo, oveja, vaca, cuy, conejo, caballo, pato/gallina, perro, gato, burro, llama, otros animales)
Alimentos (mikuykunata):
Niykur kay mikuykunatapis muruyaami: papata, mashwata, uqata, ullukuta, tawrita, sarata, chupasta, allwishta, huk mikuykunatapis.
(papa, mashua, oca, olluco, trigo, maíz, quinua, cebada, otros alimentos)
Preguntas que la gente también hace
¿Cuándo se usa mayúscula en la escritura quechua central?
¿Cómo se escriben los nombres de divinidades en quechua?
¿Los sobrenombres llevan mayúscula en quechua central?
¿Qué diferencia hay entre nombres propios y comunes en quechua?
¿Cómo se citan palabras textuales en quechua central?
- • Reglas de mayúsculas a–d (páginas anteriores)
- • Conocimiento básico del alfabeto quechua central
- • Distinción entre nombres propios y nombres comunes
Otros libros recomendados

Cuadernillo de Comunicación 2. Segundo grado de Primaria · 2024
Elizabeth Rojas del Águila
100 págs.

Cuadernillo de Comunicación 2, segundo grado de Primaria · 2023
MINEDU
100 págs.
Kit de evaluación Salida Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, tercer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
20 págs.
Kit de evaluación Entrada 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Comunicación 4 : cuaderno de trabajo para cuarto grado de Educación Primaria 2019 · 2019
MINEDU
164 págs.
Kit de evaluación Proceso 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Kit de evaluación Entrada 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Kit de evaluación Proceso 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Recomendados

Cuadernillo de Comunicación 2. Segundo grado de Primaria · 2024
Elizabeth Rojas del Águila
100 páginas

Cuadernillo de Comunicación 2, segundo grado de Primaria · 2023
MINEDU
100 páginas
Kit de evaluación Salida Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, tercer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
20 páginas
Kit de evaluación Entrada 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas
Comunicación 4 : cuaderno de trabajo para cuarto grado de Educación Primaria 2019 · 2019
MINEDU
164 páginas
Kit de evaluación Proceso 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas
Kit de evaluación Entrada 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas
Kit de evaluación Proceso 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas