Netosa brajkinbebajyaata kita'nutje netotᵾi (versión matlatzinca)
Respuesta rápida
Es la versión en matlatzinca (bot'una) del cuento de las luciérnagas; reproduce párrafo por párrafo la lectura en español de la página anterior.
Solución — Página 244
Múltiples lenguajes. Libro de Educación Primaria Grado 2° Ciclo Escolar 2025 - 2026
Lectura: Netosa brajkinbebajyaata kita'nutje netotᵾi
Versión bot'una (matlatzinca)
Esta página presenta la misma lectura de la página anterior, «Las luciérnagas que embellecen a los árboles», en su versión en lengua bot'una (matlatzinca), hablada en el Estado de México. Cada párrafo corresponde a un párrafo de la versión en español:
- Tjema'tata ma'xiki kakja'ru, kajtanjo'jue netomju katan jeti mu'neto tᵾi.
- Neto tᵾi karontubaati ne'sa chji nro'jeabi bot'umanję karijyooti.
- T'enji kikjuentujewi katapi'jęabi nSan Pedro. Nech'ajmu tanjo'jue rromaani ropajtu majmujpęki nrit', pexkatuyęję ne pexkatuyojkę kajrri'xeni.
- Menebe'tekubi ne towaa netoru ijbot'umaani kamantᵾi ro'rit'ę pukjanji katanro'ya netotᵾi.
- Nemaach'ajmu rontujuaxti ntęt tᵾi, netowaa rontewi:
- ¡A San Pedro a San Juan!
- Webexoki mekuyenchowi mekuyenchowi bechutata chjinetotᵾi mekarontuts'ijti puromantᵾi nerit'ę ixkaromantekua'ts'i nesa' chjirontotᵾi karamaę'ya para xitaromankę'mji para tarorejęwi.
- Ijbot'umaję mekaront'ewi mekarontęwi bakaputarijtachi nerit'ę oyanetotᵾi ximoron tᵾi.
- Chjinxeni mekarimjejxuti chjinesa pekaro ęya.
- Chijję'chji chjamukjuentę wi chjinerit'ę katuja'fue karonkę mji netosa, ka'kjębi rukjue'nawi nkiruyojkębi nerit'e, nkarukju'et ęwi nSan Pedro tarijyoti bot'u jeabi rukjuebetini neto tᵾi parakitarorebaati netosa.
Observación para el estudiante: comparar esta versión con la de la página anterior permite notar la estructura del relato (la lluvia de junio, la llegada de las luciérnagas, las campanas y antorchas, el canto «¡A San Pedro a San Juan!», los árboles sanados) y valorar la lengua matlatzinca y su escritura con caracteres propios.
Contenido de la página
Netosa brajkinbebajyaata kita'nutje netotᵾi
Versión bot'una (matlatzinca)
Tjema'tata ma'xiki kakja'ru, kajtanjo'jue netomju katan jeti mu'neto tᵾi.
Neto tᵾi karontubaati ne'sa chji nro'jeabi bot'umanję karijyooti.
T'enji kikjuentujewi katapi'jęabi nSan Pedro. Nech'ajmu tanjo'jue rromaani ropajtu majmujpęki nrit', pexkatuyęję ne pexkatuyojkę kajrri'xeni.
Menebe'tekubi ne towaa netoru ijbot'umaani kamantᵾi ro'rit'ę pukjanji katanro'ya netotᵾi.
Nemaach'ajmu rontujuaxti ntęt tᵾi, netowaa rontewi:
¡A San Pedro a San Juan!
Webexoki mekuyenchowi mekuyenchowi bechutata chjinetotᵾi mekarontuts'ijti puromantᵾi nerit'ę ixkaromantekua'ts'i nesa' chjirontotᵾi karamaę'ya para xitaromankę'mji para tarorejęwi.
Ijbot'umaję mekaront'ewi mekarontęwi bakaputarijtachi nerit'ę oyanetotᵾi ximoron tᵾi.
Chjinxeni mekarimjejxuti chjinesa pekaro ęya.
Chijję'chji chjamukjuentę wi chjinerit'ę katuja'fue karonkę mji netosa, ka'kjębi rukjue'nawi nkiruyojkębi nerit'e, nkarukju'et ęwi nSan Pedro tarijyoti bot'u jeabi rukjuebetini neto tᵾi parakitarorebaati netosa.
Crédito de la ilustración: Gerardo Hernández Soto, Estado de México.
Glosario (3)
- Bot'una
- Nombre de la lengua matlatzinca, hablada en el Estado de México.
- Netosa
- Palabra matlatzinca del título; según el paralelo con la versión en español, se refiere a los árboles que alegran las luciérnagas.
- Versión bilingüe
- Presentación de un mismo texto en dos lenguas: aquí en matlatzinca y en español.
Temas y conceptos clave
Figuras de la página (1)

Preguntas que la gente también hace
¿Qué es la lengua matlatzinca o bot'una?
¿Dónde se habla el matlatzinca?
¿Por qué el libro incluye versiones en lenguas originarias?
- • Haber leído la versión en español de la lectura (página anterior)
- • Saber que en México se hablan muchas lenguas originarias
📝 Transcripción de la página (texto seleccionable) 1155 caracteres
Netosa brajkinbebajyaata kita'nutje netotuwi
Versión Bot'una (matlatzinca)
Tjema'tata ma'xiki kakja'ru, kajtanjo'jue netomju katan jeti mu'neto tuwi.
Neto turwi karontubaati ne'sa chji nro'jeabi bot'umanje karijyooti.
T'enji kikjuentujewi katapi'jeabi nSan Pedro.Nech'ajmu tanjo'jue rromaani ropajtu majmujpeki ci nrit', pexkatuyeje ne pexkatuyojkje kajrri'xeni.
Menebe'tekubi ne towaa netoru ijbot'umaani kamantuwi ro'rit'e pukjanji katanro'ya netotuwi.
Nemaach'ajmu rontujuaxti ntet twi, netowaa rontewi:
jA San Pedro a San Juan!
Gerardo Hernandez Soto, EsTDo DE MExica
Webexoki mekuyenchowi mekuyenchowi bechutata chjinetotuwi mekarontuts'ijti puromantuwi nerit'eixkaromantekua'ts'inesa'chjirontoturwi karamae'ya para xitaromanke'mji para tarorejewi.
ljbot'umaje mekaront'ewi mekarontewi bakaputarijtachi nerit'e oyanetotuwi ximoron tuwi. Chjinxeni mekarimjejxuti chjinesa pekaro eya.
Chijipe'chji chjamukjuente wi chjinerit'e katuja'fue karonke mji netosa, ka'kjebi rukjue'nawi nkiruyojkjebi nerit'e,nkarukju'et ewi nSan Pedro tarijyoti bot'u jeabi rukjuebetini neto tuwi parakitarorebaati netosa.

Otros libros recomendados

Múltiples lenguajes. Libro de Educación Primaria Grado 3° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
259 págs.

Colección Nanahuatzin. Múltiples lenguajes. Libro de Educación Telesecundaria Grado 3° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
163 págs.

Colección Sk´asolil. Múltiples lenguajes. Libro de Educación Telesecundaria Grado 2° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
163 págs.

Colección Ximhai. Múltiples lenguajes. Libro de Educación Telesecundaria Grado 1° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
163 págs.

Múltiples lenguajes. Libro de Educación Primaria Grado 5° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
259 págs.

Múltiples lenguajes. Libro de Educación Primaria Grado 6° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
259 págs.

Múltiples lenguajes. Libro de Educación Primaria Grado 1° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
259 págs.

Proyectos Comunitarios. Libro de Educación Primaria Grado 2° Ciclo Escolar 2025 - 2026
SEP/CONALITEG
283 págs.
