¿Imataq awqanakuy? — Reflexión sobre la violencia y los rituales andinos

Enunciado: ¿Imataq awqanakuy? ¿Imaynatam runakunaqa awqanakuypi kawsachkanku?

1. Awqanakuy nisqaqa runakunapura maqanakuy, chiqninakuy, wañuchinakuy ima. Kay pachapi yaqa sapa kutillañam rikurichkan.
2. Allpamanta awqanakuyqa aswan llumpaypuni rikurichkan: suwakunapas anchatam rikurimuchkan.
3. Chay awqanakuyqa chiqninakuyta, kaminakuyta, maqanakuyta, wañuchinakuyta apamuchkan.

Enunciado: ¿Imatam ayllu runakunaqa Apukunawan, Wamanikunawan, Mama Pachatawan ruranku?

1. Ayllu runakunaqa Apukunawan Wamanikunawanmi rimanakunku; Mama Pachatapas yupaychallankutaq.
2. Chaymi sapa kutilla haywakuyta, tinkakuyta, challayta, pukuyta, hukkunatapas ruranku.
3. Kay ruraykunaqa Pachamama hina kawsaykunawan tinkuy, ayni, yupaychay ima.

Enunciado: ¿Imatam Mama Victoria willawanchik chitapa rinrichanmanta?

1. Mama Victoria willawanchik: "Chitapa rinrichanta apaspanku pampamunku".
2. Kanchanpim pirqarquspanku mallkita tarpumunku, kinuwachatam tarpunkuman.
3. Quchachapi rinrichanta pampanku.

Enunciado: ¿Imatam yachachikuy kay qillqamanta horqoyta atinchik?

1. Awqanakuyqa mana allinchu; chiqninakuy, maqanakuy, wañuchinakuy ima apamuchkan.
2. Ayllu runakunaqa Apukunawan, Wamanikunawan, Mama Pachatawan allin kawsakunankupaq rimanakunku.
3. Ayni, haywakuy, tinkakuy, challakuy, pukuy hina ruraykunaqa Pachamamawan tinkuyta yanapanku.

Respuesta orientativa: Awqanakuyqa mana allinchu; ayni, yupaychay, Pachamamawan tinkuy hina ruraykunam allin kawsayta yanapanku.