Saltar al contenido
MisLibrosTexto
Ad

Palabras por campos semánticos del quechua sureño — Salud (S–Y)

📄 glosario lenguas-originarias 🎓 otro Referencia Perú 🇵🇪 PE 🗣 Español
Página 109
109 de 162
Página 109 de Yachachinapaq simikuna - Urin Qichwa : vocabulario pedagógico quechua sureño · 2021
Anterior Página 109 / 162 Siguiente

Respuesta rápida

Glosario de 40 términos médicos/salud en quechua sureño (S–Y) con equivalentes en español, incluyendo enfermedades, síntomas y conceptos de medicina tradicional andina.

lenguas-originarias ⭐⭐ Dificultad 2/5 ⏱ 5 min lectura

Solución — Página 109

Yachachinapaq simikuna - Urin Qichwa : vocabulario pedagógico quechua sureño · 2021

Glosario

Vocabulario de salud en quechua sureño (letras S–Y), Parte III del vocabulario pedagógico:

Quechua sureño Español
sulluy abortar
sunqu muyuy, qipnay náuseas
sunqu nanay dolor del corazón
sunqu phatatatay/patatatay palpitación del corazón
surq'an/surqan unquy, yawar thuqay/tuqay, kustaru neumonía, costado
susunkay adormecimiento
taruka uriwa atavismo del venado
tikti verruga
tullu nanay, muqu nanay, chaki k'utuy, tullu k'utuy reumatismo
tunqur unquy bronquitis
tunquripi k'iri/kiri llaga en la garganta
uhu tos
uma muyuy mareo
uma nanay dolor de cabeza
unquyniyuq allqup/pa kanisqan mordedura de perro rabioso
upa mudo
uquti unquy almorranas
uriwa impresiones de madre gestante
urpi uriwa atavismo de la paloma
urpu uriwa atavismo de la tinaja de fermentar chicha
waka uriwa atavismo de la vaca
wak'a/waka sipri, q'asa/qasa simi labio leporino
wallpa uriwa, k'anka~utulu uriwa atavismo de la gallina
wanthi/wanti sífilis, gonorrea
wañuy unquy epilepsia
waq'ayay/waqayay, yuyay chinkachiy, yuyay waqllisqa locura, trastorno
wayra viento (mal)
wayra uriwa mal viento
wayrap/pa waqtasqan, mana yuyayninpi, yuyaynin chinkasqa, mana yuyayniyuq inconsciente
wiksa k'aray, wiksa hapuy ardor del estómago, inflamación del estómago
wiksa k'iri/kiri úlcera
wiksa kuru, wiksa k'uyka/kuyka parasitosis intestinal, gusanera
wiksa punkiy, wiksa nanay cólico
wiksa q'iwiy/qiwiy pasmo del vientre, retorcimiento del estómago
wiksa qaqayay cólico, empacho
willqachuqa conjuntivitis blenorrágica
yana uhu, iqipachiq uhu tos ferina, tos convulsiva
yawar apariy hemorragia de la matriz, flujo de sangre
yawar tuqay/thuqay, suq'a unquy tuberculosis pulmonar, tisis
yawarniyuq hisp'ay~ispay orina con sangre

Nota sobre «uriwa»: En la cosmovisión andina, uriwa refiere a marcas o «antojos» transmitidos a un niño por experiencias de la madre gestante o contacto con animales/objetos; corresponde a lo que en medicina tradicional se denomina atavismo o «antojo materno».

¿Te fue útil esta página?

Preguntas que la gente también hace

¿Cómo se dice 'dolor de cabeza' en quechua sureño?
Consulta la solución completa arriba o explora el libro entero para temas relacionados.
¿Qué significa 'uriwa' en la medicina tradicional andina?
Consulta la solución completa arriba o explora el libro entero para temas relacionados.
¿Cuáles son los términos quechua para enfermedades respiratorias?
Consulta la solución completa arriba o explora el libro entero para temas relacionados.
¿Cómo se expresan las enfermedades del estómago en quechua sureño?
Consulta la solución completa arriba o explora el libro entero para temas relacionados.
¿Qué diferencia hay entre 'uhu' y 'yana uhu' en quechua?
Consulta la solución completa arriba o explora el libro entero para temas relacionados.
📌 Antes de leer esto
  • Conocimiento básico del alfabeto y fonología del quechua sureño
  • Ver páginas anteriores del glosario para términos A–R
Siguiente tema sugerido
pág. 110
📝 Transcripción de la página (texto seleccionable) 2957 caracteres

#装第

sulluyabortar
sunqu nanaydolor del corazón
sunqu phatatatay/ patatataypalpitación del corazón
surq'an/surqan unquy, yawar thuqay/tuqay, kustaruneumonía, costado
susunkayadormecimientotaruka uriwa
tiktiverruga
tullu nanay, muqu nanay, chaki k'utuy, tullu k'utuyreumatismotunqur unquy
tunquripi k'iri/kirillaga en la garganta
uhutosuma muyuy
uma nanaydolor de cabeza
unquyniyuq allqup/pa kanisqanmordedura de perro rabiosoupa
uquti unquyalmorranas
uriwaimpresiones de madre gestanteurpi uriwa
urpu uriwaatavismo de la tinaja de fermentar chicha
waka uriwaatavismo de la vacawak'a/waka sipri, q'asa/qasa simi
wallpa uriwa, k'anka~utulu uriwaatavismo de la gallina
wanthi/wantisifilis, gonorreaW
wañuy unquyepilepsia
waq'ayay/waqayay, yuyay chinkachiy, yuyay waqllisqalocura, trastorno
wayraviento (mal)
wayra uriwamal viento
wayrap/pa waqtasqan, mana yuyayninpi, yuyaynin chinkasqa,mana yuyayniyuqinconsciente
wiksa k'aray, wiksa hapuyardor del estómago, inflamación del estómago
wiksa k'iri/kiriúlcera
wiksa kuru, wiksa k'uyka/kuykaparasitosis intestinal, gusanera
wiksa punkiy, wiksa nanaycólico
wiksa q'iwiy/qiwiypasmo del vientre, retorcimiento del estómago
wiksa qaqayaycólico,empacho
willqachuqaconjuntivitis blenorragica
yana uhu, iqipachiq uhutos ferina, tos convulsiva
yawar apariyhemorragia de la matriz, flujo de sangre
yawar tuqay/thuqay, suq'a unquytuberculosis pulmonar, tisis
yawarniyuq hisp'ay~ispayorina con sangre

Parte IⅢ - Quechua sureno

107

Ad

Otros libros recomendados

Ver todos →
Ad

Usamos cookies propias y de terceros para personalizar contenido, mostrar publicidad y analizar el tráfico. Las cookies necesarias siempre están activas.