Ficha y soluciones asistidas por IA. Verifica las respuestas.
Frase nominal: núcleo y modificadores en aimara
Respuesta rápida
El núcleo de la frase nominal aimara siempre se ubica al final. Los modificadores lo preceden. Una FN puede tener más de un núcleo (unidos con -mpi).
Solución — Página 145
Aymara arutha chiqapa qillqañataki panka = Manual de escritura Aimara · 2021
Lectura
Una frase nominal (FN) también puede estar formada por más de dos palabras. Sus elementos son:
- El núcleo: se ubica siempre al final de la frase nominal.
- Los modificadores: preceden al núcleo.
Ejemplos progresivos de frases nominales
| Frase | Análisis |
|---|---|
| [anu]FN | Solo núcleo (N) |
| [allqa anu]FN | Modificador (M) + Núcleo (N) |
| [achachi allqa anu]FN | M + M + N |
| [suma isk'a chiyara phisi]FN | M + M + M + N |
| [pusi suma isk'a chiyara phisi]FN | M + M + M + M + N |
Regla clave: El núcleo siempre ocupa la posición final.
Frases nominales en oraciones
Ejemplo 1 – como sujeto:
| [Pusi suma isk'a chiyara phisi]wa | jiwatayna. |
|---|---|
| M M M M N — SUJETO | VERBO |
Ejemplo 2 – como sujeto y objeto:
| [Philipi]xa | pusi suma isk'a ch'iyara phis]wa | uywatayna. |
|---|---|---|
| N — SUJETO | M M M M N — OBJETO | VERBO |
Frases nominales con más de un núcleo
- [Anumpi phisimpi] → N + N (dos núcleos unidos por -mpi)
- [Anumpi phisimpi]xa [[khaya pampa]n]wa anatasisipki → N N (sujeto) + M N (objeto)
Nota lateral en aimara
Ukathxa complementos sata yaqha phuqachirinakansa suti frasexa uñstarakiwa. Ukanakaxa -ru, -kama, -jama, -na, -nama, -mpi uka kasu sata arullanakampiwa uñstixa.
(En español: Además, los complementos también aparecen como frase nominal. Los sufijos -ru, -kama, -jama, -na, -nama, -mpi y los casos se observan junto a ellos.)
Glosario
- anu: perro (aimara)
- allqa: manchado/abigarrado
- achachi: anciano/abuelo
- phisi: gato
- suma: bonito/bueno
- isk'a: pequeño
- chiyara: negro
- pusi: cuatro
- khaya pampa: aquella pampa/llanura
- -mpi: sufijo comitativo ("con", une dos núcleos)
- jiwatayna: murió (verbo aimara)
- uywatayna: criaba (verbo aimara)
- anatasisipki: están jugando (verbo aimara)
- FN: frase nominal
- N: núcleo
- M: modificador
Preguntas que la gente también hace
¿Dónde se ubica el núcleo en una frase nominal aimara?
¿Cuántos modificadores puede tener una frase nominal en aimara?
¿Cómo se forman frases nominales con más de un núcleo en aimara?
¿Qué sufijo aimara une dos núcleos en una frase nominal?
¿Cuál es la diferencia entre núcleo y modificador en la gramática aimara?
- • Concepto básico de frase nominal (págs. anteriores)
- • Conocimiento del alfabeto aimara unificado
- • Noción de sujeto y objeto en la oración
Otros libros recomendados

Cuadernillo de Comunicación 2. Segundo grado de Primaria · 2024
Elizabeth Rojas del Águila
100 págs.

Cuadernillo de Comunicación 2, segundo grado de Primaria · 2023
MINEDU
100 págs.
Kit de evaluación Salida Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, tercer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
20 págs.
Kit de evaluación Entrada 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Comunicación 4 : cuaderno de trabajo para cuarto grado de Educación Primaria 2019 · 2019
MINEDU
164 págs.
Kit de evaluación Proceso 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Kit de evaluación Entrada 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Kit de evaluación Proceso 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Recomendados

Cuadernillo de Comunicación 2. Segundo grado de Primaria · 2024
Elizabeth Rojas del Águila
100 páginas

Cuadernillo de Comunicación 2, segundo grado de Primaria · 2023
MINEDU
100 páginas
Kit de evaluación Salida Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, tercer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
20 páginas
Kit de evaluación Entrada 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas
Comunicación 4 : cuaderno de trabajo para cuarto grado de Educación Primaria 2019 · 2019
MINEDU
164 páginas
Kit de evaluación Proceso 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas
Kit de evaluación Entrada 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas
Kit de evaluación Proceso 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas