9.1.3. Los dos puntos (ishkay shutu) (:)
Respuesta rápida
Los dos puntos (ishkay shutu) se usan en 3 casos: 1) Para introducir citas directas. 2) Para introducir enumeraciones/listas. 3) En encabezados de cartas.
Solución — Página 147
Chawpin qichwata alli qillqanapaq maytu = Manual de escritura quechua central · 2020
1.3. Los dos puntos (ishkay shutu) (:)
Los dos puntos señalan una pausa larga. Con el uso de los dos puntos se completa, precisa o resume lo que se ha expresado con anterioridad. Se usan los dos puntos en los siguientes casos:
Caso 1: Hukpa nishqanta qillqashqachaw churaptinchik (churaptintsik), ura shuqanchawnaw:
Runashi (runash) wasinman chaskir ahashqa niñaq (ninaq): "¿Imanirtaq yanukuyankiraqtsu?", nishpa.
Traducción: La persona que llegó a casa le preguntó a la niña: "¿Por qué no estás cocinando?"
Caso 2: Imakunatapis chay (tsay) laaya kaqllata qillqaptinchik (qillqaptintsik), ura shuqanchawnaw:
Qatuchawmi rantimushaq: papata, aychata (aytsata), sarata, uqata, riquta, ullukutapis.
Traducción: Fui al mercado a comprar: papas, carne, maíz, oca, mashua y también ulluco.
Caso 3: Kartata qillqar napaykuptinchik (napaykuptintsik):
Kuyashqaa, mamay: Kuyashqaa, taytay: Kuyashqaa, wawqi:
Traducción: Querida madre: / Querido padre: / Querido hermano:
Glosario
- ishkay shutu: dos puntos (:) en quechua central
- hukpa nishqanta: lo dicho por alguien (cita directa)
- qillqaptinchik: cuando escribimos / al escribir
- kartata qillqar napaykuptinchik: cuando saludamos escribiendo una carta
- Runashi: persona / alguien
- Qatuchawmi rantimushaq: fui al mercado a comprar
- papata: papa (patata)
- aychata (aytsata): carne
- sarata: maíz
- uqata: oca
- riquta: mashua
- ullukutapis: también ulluco
Preguntas que la gente también hace
¿Qué significa ishkay shutu en quechua?
¿Cuándo se usan los dos puntos en la escritura quechua central?
¿Cómo se escribe una carta en quechua usando los dos puntos?
¿Cuál es la diferencia entre los dos puntos y la coma en quechua?
¿Cómo introducir una enumeración en quechua central?
- • Conocer el alfabeto del quechua central (secciones anteriores)
- • Ver pág. 146: signos de puntuación introducción (sección 9.1)
📝 Transcripción de la página (texto seleccionable) 1031 caracteres
9.1.3. Los dos puntos (ishkay shutu) (:)
Los dos puntos señalan una pausa larga. Con el uso de los dos puntos se completa, precisa o resume lo que se ha expresado con anterioridad. Se usan los dos puntos en los siguientes casos:
• Hukpa nishqanta qillqashqachaw churaptinchik (churaptintsik), ura shuqanchawnaw:
Runashi (runash) wasinman chaskir ahashqa niñaq (ninaq):“iImanirtaq yanukuyankiraqtsu?", nishpa.
• Imakunatapis chay (tsay) laaya kaqllata qillqaptinchik (qillqaptintsik), ura shuqanchawnaw:
Qatuchawmi rantimushaq: papata, aychata (aytsata),sarata, uqata, riquta, ullukutapis.
• Kartata qillqar napaykuptinchik (napaykuptintsik):
Kuyashqaa, mamay:Kuyashqaa, taytay:Kuyashqaa, wawqi:
Ishkay shututa (:) iñishinchik (inishintsik) hukpa nishqanta,imakunatapis chay (tsay) laaya kaq|llata huk qillqashqachaw yupaptinchik (yupaptintsik).Kartata qillqar napaykuptinchikpis (napaykuptintsikpis).
ANANANANNSNARNANANRANNANANANANANANONRANANAENANNANONANONNANANONNONANONANO

145
Otros libros recomendados

Mi mantita linda. Cuento No. 3 · 2009
MINEDU
8 págs.

El Muqui. Cuento No. 11 · 2009
MINEDU
10 págs.

Nunash, la bella durmiente. Cuento No. 12 · 2009
MINEDU
10 págs.

El zorro enamorado de la Luna. Cuento No. 7 · 2009
MINEDU
8 págs.

Con los ojos abiertos yo escucho. Cuento No. 2 · 2009
MINEDU
8 págs.

El viaje al cielo. Cuento No. 9 · 2009
MINEDU
12 págs.

Primera Colección de Biografías para Niños y Niñas : José María Arguedas · 2015
MINEDU
15 págs.

Guía para el docente “Jakoinra yoyo ati iketian katotabo 2019” : Shipibo - Konibo · 2019
MINEDU
12 págs.
