Vocabulario Quechua-Español: Tiqtiy — Tullpa
Respuesta rápida
- Tiqtiy = freír
- Tisay = escarmenar
- Tisi tisi = libélula
- Titi = plomo
- Tiyana = asiento
- Tuksiy = punzar/herir
- Tuku = búho
- Tullpa = fogón
Solución — Página 142
Yachakuqkunapa Simi Qullqa. Ayakuchu Chanka Qichwa simipi · 2014
Glosario
- Tiqtiy (verbo): Freír — cocinar huevos, carne o papas en aceite caliente. Quqawninpaq aychata tiqtichkan = Está friendo la carne para su fiambre.
- Tisay (verbo): Escarmenar — separar y limpiar fibras de lana para hilarla. Achka millwatam tisachkan = Está escarmenando harta lana.
- Tisi tisi (sust.): Libélula — insecto de alas transparentes que vuela estacionario en campo abierto; presagio de visitas. Sinónimo: kachi kachi. Tisi tisim wasiyman yaykurqamun = La libélula ingresó a mi casa.
- Titi (sust.): Plomo (metal) — metal gris muy pesado. Titiwan, ñawpa runakunaqa, umata uchkuspa wichqaqku = Los hombres antiguos tapaban con plomo los huecos del cráneo.
- Tiyana (sust.): Asiento — cualquier objeto que sirve para sentarse. Qiru tiyanapim samachkan = Está descansando en el asiento de madera.
- Tuksiy (verbo): Punzar, herir — clavar o cortar con instrumento punzante o cortante. Kuchi wanuchinankupaq sunqunta tuksinku = Para matar al chancho punzan su corazón.
- Tuku (sust.): Búho — ave nocturna más grande que la lechuza, ojos hundidos, cabeza grande, caza animales pequeños de noche. Tuku warakaypim paykuna purichkanku = Ellos caminan hondeando búhos.
- Tullpa (sust.): Fogón — estructura de piedras para cocinar con leña; cocina tradicional andina. ¡Tullpaman yantata winay! = ¡Mete leña al fogón!
Preguntas que la gente también hace
¿Qué significa tisi tisi en quechua chanka ayacuchano?
¿Cómo se dice búho en quechua de Ayacucho?
¿Qué diferencia hay entre el quechua chanka y otros dialectos?
¿Qué categorías gramaticales usa el diccionario Yachakuqkunapa Simi Qullqa?
- • Conocimiento básico del alfabeto quechua normalizado
- • Ver pág. 141: entradas anteriores de la serie Ti-
📝 Transcripción de la página (texto seleccionable) 1374 caracteres
Tiqtiy. (r). Runtupas, aychapas, papapas wirapi, asiytipi yanuy. Tiqtichiy. Freír.
Quqawninpaq aychata tiqtichkan.
Está friendo la carne para su fiambre.
Tisay. (r). Millwa puchkanapaq qachankunapas tampankunapas hurquy.Escarmenar.
-Achka millwatam tisachkan.
- Está escarmenando harta lana.
Tisi tisi. (s). Qispi raprayuq,aqaruway sayay, purun uru; pipas chayamunanpaqmi wasipi pawakachan.Kachi kachi. Libélula.
- Tisi tisim wasiyman yaykurqamun.- La libélula ingresó a mi casa.
Titi. (s). Llasaq llasaq qusñi qilla. Plomo (metal).
Titiwan, ñawpa runakunaqa, umata uchkuspa wichqaqku.
Los hombres antiguos tapaban con plomo los huecos del cráneo.
Tiyana. (s). Imapas tiyanapaq. Asiento.
Qiru tiyanapim samachkan.
Está descansando en el asiento de madera.
Tuksiy. (r). Yawriwanpas,kuchunawanpas kirichay. Punzar, herir.
Kuchi wanuchinankupaq sunqunta tuksinku.
Para matar al chancho punzan su corazón.
Tuku. (s). Pakpakamanta aswan hatun,tiksu nawi, umasapa, tutan pawaq, aycha mikug chiki pisqu. Búho.
Tuku warakaypim paykuna purichkanku.
Ellos caminan hondeando búhos.
Tullpa. (s). Mituntin rumintin yanukunapaq rurasqa, yanta rupan ukunpi; quncha. Fogón.
- iTullpaman yantata winay!- iMete leña al fogón!



140
Otros libros recomendados

Yatichaña aru pirwa = Vocabulario pedagógico aimara · 2021
MINEDU
164 págs.

Ñantsipe Ayoyetajeri Ashaninka = Vocabulario pedagógico Ashaninka · 2021
MINEDU
164 págs.

El zorro enamorado de la Luna. Cuento No. 7 · 2009
MINEDU
8 págs.

Con los ojos abiertos yo escucho. Cuento No. 2 · 2009
MINEDU
8 págs.

El viaje al cielo. Cuento No. 9 · 2009
MINEDU
12 págs.

Primera Colección de Biografías para Niños y Niñas : José María Arguedas · 2015
MINEDU
15 págs.

Guía para el docente “Jakoinra yoyo ati iketian katotabo 2019” : Shipibo - Konibo · 2019
MINEDU
12 págs.

Antología literaria 4 · 2020
MINEDU
188 págs.
