Página — Lenguas Originarias PRIMARIA (pág. 11)

mituta pampanman uyanman llusirqaku. Chaywan yakuqa manaña chumakuqchu. Chayhinaña yarqakuna kaptinpas manam kichasqa yarqaqa kanmanchu, aqu purisqanraykum yarqakuna qatasqa karqa. Wakinpi laqa rumikunawan, chaqllawan ima ñitichispa hina aquwan qataruqku.

Chaynapim yakuqa hawka may munasqankuta puriq. Yaku rakinata ruranapaqmi, hatun pukruta ruraqku. Huntasqanmanta iskay kimsa ñawinta ruraspa yakuta kamasqallata rakiqku.Chaytapas yarqa rurasqankuta hinalla ruraqku, chayhinam mana yakuqa pipaqpas pisiqchu.Sichus wayqukunawan tuparquspaqa, yaku chimpachinapaq rumikunata sumaq suqustahina pirqaqku, hawanman llinkawan llusispa pamparuqku, yakuqa chimpakama chayaq. Chaymantaqa yarqamanña. Yarqakunamantaqa may munasqankuman pusayta tukuqku.

Yakuwan parquy; runakunaqa manam hinallaqa yakutaqa usuchinmankuchu karqa,tarpusqankumanmi apaqku, chaypi suquskunawan yaqa kawsaypa kanan kasqallanman sutuchiqku, hinataq yarqakunawan sukan sukan apaqku.

Yaku taqiy: Wakinpas yarqa tukusqanpim huk pirqasqa quchata ruraspa chaypi yakuta waqaychaqku. Chaymanta wisipañataq yakutaqa parqunankupaq sañukunapi apaqku. Chayna rurasqapim yakuqa chay chala suyupi kaq llaqtakunapiqa yakuqa mana llumpay pisiqchu.

Yaku tarpuy: Manam yakutaqa hinallaqa waspirqachinmankuchu karqa, aswanqa yaku ratakunanpaqmi yaku suquq mallkikunata, suqya kawsaykunata tarpuqku, chaykunañataq mana llumpay intipi para kaptin, allimanta yakutaqa kacharimuqku.

Yakuwan huk ruraykuna: Ima ruraypas runakunapaqqa yakuwanmi qispin. Mana yakuwanqa wañunchikpunim, chaymi yakuta upyaspalla kawsanchik, chaywantaq armakunchik chuyapas kanchik.

Yaku uywayqa, imapas runa rurananpaq ancha qapaq ruraymi karqa. Chaymi Karalpi tiyaqkunaqa yaku uywaypi ancha yachayniyuq karqaku. Chay yachaykunatam Anqarakuna qipakurqaku,chaykunawantaq yakuwan uywanakuspa, maypi chaypipas kuska pachakuna risqanpi qispichisqa karqaku.

0

CO