Página — Lenguas Originarias PRIMARIA (pág. 21)

Hatun ayllunkuna; maynaña achka ayllukuna kaptinpas iskaymanmi patmasqa karqaku Hanan Anqarapi kaqkunam Astu Anqarakuna karqaku, Uran Anqarapi kaqkunañataq Chakaq-Chakas Anqara sutichakuqku, rakiqninñataq ichu mayu karqa. Astukunawanmi Castrovirreyna, Wanka Willka, Tayakaja, Wayukachi, Kamipaku Junin, hawan Cañete karqa, Chakas Anqarapiñataq Churkampa, Aqupampa, Angaraes, Chuschi Fajardo, Ayakuchu, Laramati Kachimayu, Waytara ayllukuna tarikurqaku.

Anqarakunapa llaqtankuna; achkam llaqtakuna tiyachisqakunaqa karqaku, ichaqa kamachikuy llaqtaqa manam hukllapichu tiyaq. Hatun kamachikuq may kasqankunapim kaq, wakinqa payllatam qatikuqku. Riqsisqakunaqa Willkapiti, Pawkara, Parqu, Chankil, Muya, Uquru, Astu Marka,Astupampa, Pukara Yawli, Chaqllatakana, Qichqamarka, Puywan, Waraqupata, Kunkalla,Yuraqqucha, Suqya Pampa, Qarwanchu, Lirkay, Wayllirka, Willka Marka, Pirqa Pampa, Pitinmarka,Aylana, Larya, Tinya Pukyu, Puka Tampu, Pirwayuq, Waraquraqay, Chuntamarka, Laywi, Chankil,Anta, Kutu Urqu, Marka Urqu, Wanaqasa, Kunayqapata, Willkaymarka, Pumpulka. Piyana,Urqukancha, Qaqaraqay, Awkimarka, Waywas, Pikchakunayqapata, Qaqasiri, Intiwatana, Sacha Marka, Qawllapa, Waywas, Wichqana, Winaq urqu, Qasapampa, Llaqta qulluy

Anqara ayllukunapi yachaykuna hapisqanku

Yachayninkuna; Anqara suyupi karalmata yachasqankuta, mirachirqaku chaywan imatapas ruraqku, ichaqa kikinkupas yachayninkuta wiñachirqaku. Chaykunamantam uyarinchik wasi tiqsisqanku, usnunkuna, iniy wasinkuna, hatun ñankuna, yaku pusananku yarqakuna, achkan rikchaq kawsaykuna uywasqanku. Anqarakunaqa runata uña kasqanmantam imatapas yachachiq.Chaymi allin kawsaypaq rimaykuna kasqan "Huk umalla, huk sunqulla, huk makilla, huk kallpalla"chaykunam ayllupi huñulla kawsanamanta umachaqnin. Chaytaq imapipas imawanpas chaskinakuspa qunakusqanchik qispikun. Chaymi imapas aynipi rurasqa karqa.

Anqarakunaqa manam chullachu puriqku, aswanmi kuskachakuspa imapipas runa yananchakuqninwan yanapanakuqku. Uywawan, kawsaykunawan kuyapayakuywan rimanakuspa.Apukunawan, pachawan, illakunawan yupaychakuywan haywanakuspa. Tiqsi muyuwan, hanaq pachawanpas riqsinakuspa, paykunapa churasqan unanchankunata chaskinakuspañataq rurayman churaqku. Anqarakunaqa ancha ayllu sunqukunam, manam chaqwapichu imatapas ruraqku.Huchallikuqkunaqa anaqtam maqachikuqku, rimasqankumantapas chullallapim rurayman churaqku.Yachachispankupas allimanta kikin ruraypi, qasi sunquwan, allinyuyaywan qapaq yachaykunata qispichiq. Chaypiqa warmakuna mana imaraykupas yachay hapisqantaqa qunqaqñachu.

19