Saltar al contenido
MisLibrosTexto
Ad

Kuchinakay — Saberes del ritual de sacrificio del cerdo

📄 teoria comunicacion 🎓 otro Referencia Perú 🇵🇪 PE 🗣 Español
Página 82
82 de 162
Página 82 de Llaqtanchikpa kawsayninkuna - Chanka : saberes de los pueblos - Comunicación y Ciencia y Tecnología quechua, variante Chanca · 2021
Anterior Página 82 / 162 Siguiente

Respuesta rápida

Página narrativa sin ejercicios. Describe el ritual quechua 'kuchinakay' (sacrificio del cerdo) con roles: nakaqkuna (sacrificadores) y yaku timpuchiqkuna (preparadores de agua).

📚 theory comunicacion ⭐⭐⭐ Dificultad 3/5 ⏱ 7 min lectura

Solución — Página 82

Llaqtanchikpa kawsayninkuna - Chanka : saberes de los pueblos - Comunicación y Ciencia y Tecnología quechua, variante Chanca · 2021

1
Ejercicio 1

Lectura

Kuchinakay es el nombre quechua del ritual de sacrificio del cerdo practicado en comunidades andinas del área Chanka (Perú).

Contexto y significado

El cerdo se sacrifica (nakana) en tiempo de festividades del pueblo (ayllu). Esta práctica se realiza en celebraciones como:

  • Inti Raymi (Fiesta del Sol)
  • Casarakuy (matrimonios)

Durante estas festividades se construyen casas (wasi wasi rurakun) y el cerdo es sacrificado para que toda la comunidad (llapallan ayllu) pueda alimentarse.

Preparación (dos días antes de la festividad)

Se convoca (minkakamuna) a los especialistas (yachaqkuna) que cumplirán roles específicos.

Roles en el Kuchinakay

1
Ejercicio 1

Kuchi siquqkuna / Nakaqkuna** (quienes sujetan y sacrifican al cerdo)

  • Preparan una ofrenda de coca (kuka kintu) y la colocan junto al cerdo atado.
  • Llevan ofrendas de chicha al campo de cultivo (chakra) como pago a la vida que crece.
  • Reúnen los materiales: sogas (waskata), palos delgados (llañu kaspita), estacas (istakata), leña gruesa (raku yantakunata) y todo lo necesario para capturar la sangre (yawar hapinapaq).
  • Informan al dueño del cerdo que todo está listo.
  • El dueño hace tragar maíz al cerdo atado con la soga (siquna waskawan watarqun) y lo lleva al lugar de sacrificio arrojando maíz.
  • Los nakaqkuna giran tres veces una soga alrededor del cuello del cerdo (kuchipa kunkanpi kimsa patara waskata muyuchispanku) y con una estaca lo derriban de un golpe.
  • Luego, con un cuchillo (kuchunawan) introducen la hoja hasta el corazón (sunqunkama satinan), provocando el brotamiento de sangre roja (pukay puka yawar pawarimun).
  • La sangre se recoge cuidadosamente para hacer morcilla (mursilla).
  • Tras la muerte del cerdo, tapan la herida con hilo (quruntawan) o con una bolsa (kapichawan), y la atan fuertemente con hilo grueso (raku qaytuwan) para que nada contamine la carne.
  • Finalmente colocan el cerdo sobre leña gruesa dentro de una olla grande con agua hirviendo.
2
Ejercicio 2

Yaku timpuchiqkuna / Chukchan pilaqkuna / Atakanpa situn chustiqkuna** (quienes hierven agua, pelan las cerdas y raspan la piel)

  • Su función es hervir grandes cantidades de agua para el procesamiento posterior de la carcasa.

Glosario

  • kuchinakay: ritual de sacrificio del cerdo
  • nakana: sacrificar, matar
  • ayllu: comunidad, familia extendida
  • kuka kintu: ofrenda de hojas de coca
  • chakra: campo de cultivo
  • waskata: soga
  • yawar: sangre
  • mursilla: morcilla (embutido de sangre)
  • kuchunawan: cuchillo
  • sunqu: corazón
  • timpuchiy: hervir
  • chukchan pilaq: quien pela las cerdas/pelos
  • situn chustiq: quien raspa la piel
¿Te fue útil esta página?

Preguntas que la gente también hace

¿Qué significa kuchinakay en la cultura Chanka?
Consulta la solución completa arriba o explora el libro entero para temas relacionados.
¿Qué roles cumplen los nakaqkuna en el ritual del cerdo?
Consulta la solución completa arriba o explora el libro entero para temas relacionados.
¿En qué festividades andinas se realiza el sacrificio del cerdo?
Consulta la solución completa arriba o explora el libro entero para temas relacionados.
¿Cómo se organiza la comunidad (ayllu) para el kuchinakay?
Consulta la solución completa arriba o explora el libro entero para temas relacionados.
¿Qué es el kuka kintu y para qué se usa en el ritual?
Consulta la solución completa arriba o explora el libro entero para temas relacionados.
📌 Antes de leer esto
  • Conocimiento básico del quechua variante Chanka
  • Noción del calendario festivo andino (Inti Raymi, casarakuy)
  • Ver páginas anteriores: contexto de saberes comunitarios del libro
Siguiente tema sugerido
pág. 83
📝 Transcripción de la página (texto seleccionable) 1685 caracteres

Kuchinakay

Kuchitaqa nakana wiray wira kaptinñam; uywataqa puquchina ayllunchikpi imapas raymipaqmi; kay raymim kanan inti raymi killa puririypi; chay ukupim, wasita pirqaspa,wasi wasi rurakun;chaynallataqmi kasarakuypiima; chay pachapim kuchitaqa nakana kay raymipi sumaqta llapallan ayllu mikuykunanpaq.

Nakanaqa iskay punchaw chay raymi kanan ñawpaqnintam;chaypaqmi yachaqkunata minkakamuna, paykunam kanku:

Kuchi siquqkuna, nakaqkuna; paykunam sumaqta kuka kintuta chay kuchipa watananpi churaykunku; chaynallataq chay kawsaypa wiñasqan chakraman upyanata tinkaykunku hinaspankum nakanata,waskata, llañu kaspita,istakata,raku yantakunata, yawar hapinapaq kaqkunata ima churanakunanku; chaykuna kaptinmi nakaqkuna kuchi uywaqman willamunku, paymi sumaqta mama sarata iskuykuspa kuchitaqa chay siquna waskawan watarqun,hinaspanmi maypi nakananku pataman aysaramun as asmanta sarata wischuspa.Chaypim nakaqkunaqa utqayman kuchipa kunkanpi kimsa patara waskata muyuchispanku hukchallata istakawan siqurparinku, yanapaqkunañataqmi atakanmanta tikranku hinaspa qipa atakanwan ñawpaq atakanwan wataruspanku sumaqta ñitinanku; chayllapim hukninkaq runa qasqunpi kuchunawan sunqunkama satinan, chaynintakamam pukay puka yawar pawarimun;chaytam sumaqta hapinanku mursilla ruranankupaq. Kuchi wañurquptinmi chay kuchuna satisqankuta quruntawan,manachayqa kapichawanpas sumaqta tapananku, raku qaytuwan matiy matita watananku mana ima qanrapas aychaman yaykunanpaq hinaspankum nakaqkunaqa maypi hatun mankapi yaku timpuchisqankuman aparuspanku raku yantapa hawanman churaykunku.

Yaku timpuchiqkuna, chukchan pilaqkuna, atakanpa situn chustiqkuna, paykunam achka yakuta timpuchinanku

80

Ad

Otros libros recomendados

Ver todos →
Ad

Usamos cookies propias y de terceros para personalizar contenido, mostrar publicidad y analizar el tráfico. Las cookies necesarias siempre están activas.