Ficha y soluciones asistidas por IA. Verifica las respuestas.
Kuchi charki ruray — Elaboración de charki de cerdo
Respuesta rápida
Ñawpaqta: cortar carne de cerdo en tiras finas y salar. Chaymanta: colgar al sol sobre ramas hasta secar. Qatiqninta: guardar en agua fría; usar en fiestas o moler con maíz para alimentar a los necesitados.
Solución — Página 86
Llaqtanchikpa kawsayninkuna - Chanka : saberes de los pueblos - Comunicación y Ciencia y Tecnología quechua, variante Chanca · 2021
Lectura
Kuchi charki ruray (Elaboración de charki de cerdo)
Charkitaqa kuchipa sumaq chutay chuta aychanmantam ruranku; chaypaqmi llaspallata wallarquspanku sumaqta kachiwan piturquspanku ramarapi chakiy chakita chakirqachinku hinaspami chakiruptin kachinta taspiruspa chuya ruyaq wayqapi waqaychana. Chay charkiwanmi kawsay tarpuypi tukuy ima mikunakunata yanunku; chaynallataqmi munaspaqa sansapi kankarquspa maraypi takarquspa /kamchawan mikukuna; chaytam illaq runakuna mikunankupaq apakunku.
Traducción aproximada: El charki se hace con las partes más delgadas y tiernas de la carne del cerdo; para ello se cuelga y se sala bien, luego se seca sobre ramas hasta que quede bien deshidratado; cuando ya está seco se sacude la sal y se guarda en agua fría y clara. Con ese charki se cocinan todo tipo de alimentos durante las fiestas agrícolas; también, si se desea, se puede tostar en las brasas y moler en el batán con maíz; eso lo llevan para alimentar a las personas que no tienen comida.
Preguntas abiertas
Aylluykipa yachasqanmanhina huntapaykuy (Completa según lo que sabe tu comunidad)
Los tres cuadros piden ordenar el proceso en secuencia:
Ñawpaqta (Primero): Se selecciona la carne más tierna del cerdo, se corta en tiras delgadas y se sala abundantemente.
Chaymanta (Luego): Las tiras de carne salada se cuelgan sobre ramas al sol para que se sequen y se conviertan en charki.
Qatiqninta (Después): Cuando el charki ya está seco se sacude la sal, se guarda en agua fría y se usa en comidas festivas o se muele con maíz para darlo a las personas necesitadas.
Nota: Las respuestas pueden variar según el saber específico de cada comunidad.
Preguntas que la gente también hace
¿Cómo se elabora el charki de cerdo en las comunidades quechua Chanka?
¿Qué significa ñawpaqta, chaymanta y qatiqninta en quechua?
¿En qué ocasiones se consume el charki en los Andes?
¿Qué saberes alimentarios ancestrales se conservan en las comunidades quechuas?
- • Comprensión básica de lectura en quechua Chanka
- • Conocimiento de vocabulario culinario andino básico
Otros libros recomendados

Cuadernillo de Comunicación 2. Segundo grado de Primaria · 2024
Elizabeth Rojas del Águila
100 págs.

Cuadernillo de Comunicación 2, segundo grado de Primaria · 2023
MINEDU
100 págs.
Kit de evaluación Salida Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, tercer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
20 págs.
Kit de evaluación Entrada 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Comunicación 4 : cuaderno de trabajo para cuarto grado de Educación Primaria 2019 · 2019
MINEDU
164 págs.
Kit de evaluación Proceso 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Kit de evaluación Entrada 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Kit de evaluación Proceso 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 págs.
Recomendados

Cuadernillo de Comunicación 2. Segundo grado de Primaria · 2024
Elizabeth Rojas del Águila
100 páginas

Cuadernillo de Comunicación 2, segundo grado de Primaria · 2023
MINEDU
100 páginas
Kit de evaluación Salida Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, tercer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
20 páginas
Kit de evaluación Entrada 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas
Comunicación 4 : cuaderno de trabajo para cuarto grado de Educación Primaria 2019 · 2019
MINEDU
164 páginas
Kit de evaluación Proceso 2 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas
Kit de evaluación Entrada 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, primer trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas
Kit de evaluación Proceso 1 Demostrando lo que aprendimos : Comunicación, segundo trimestre, Cuarto grado - Primaria · 2019
MINEDU
16 páginas