Diccionario Quechua-Español: entradas Qilla – Qillqay
Respuesta rápida
Qilla = ocioso / mineral · Qillay = fierro · Qillichay = contaminación · Qilliy = contaminar · Qillpa = astilla · Qillqana = lápiz · Qillqay = escribir
Solución — Página 113
Yachakuqkunapa Simi Qullqa. Ayakuchu Chanka Qichwa simipi · 2014
Lectura
Página 113 del diccionario quechua Ayacucho-Chanka (Chanka Qichwa). Entradas léxicas ordenadas alfabéticamente:
Qilla (s.)
- Mana llamkay munaq, puñuylla puñuq, pukllakuqlla mana yanapakuq. → Ocioso, flojo.
- Qullipa, quripa, antapa, llimpipa, titipa ima sutinkuna. → Metal, mineral.
Ejemplos:
- Qilla runa machaylla machan. → El hombre ocioso solamente bebe y bebe.
- Qillata hurqumuspanku yakuta qachachanku. → Extrayendo mineral contaminan el agua.
Qillay (s.) Qusñi anqasniraq mital. → Fierro.
Ejemplo:
- Qillaymanta kuchunata rurachisun. → Mandemos a hacer un cuchillo de fierro.
Qillichay (s.) Quntikunawan qusñikunawan asnaykunawan ima qachayasqa wayra. → Contaminación, suciedad.
Ejemplo:
- Qillichayqa manam allinchu, unquchiwanchikmi. → No es bueno contaminar; nos provoca enfermedades.
Qilliy (r.) Imaymana qupakunawan, qusñikunawan mama pacha qachachay. → Contaminar.
Ejemplo:
- Llaqta runakunam mayuta qillinku. → Los habitantes de las ciudades contaminan el río.
Qillpa (s.) Kullu chiqtasqa, chapra waqtaypi ñawchi umachayuq pawaq kaspichakuna. → Astilla.
Ejemplo:
- Kullu qillpam makiyman satikurqun. → Una astilla se introdujo en mi mano.
Qillqana (s.) Llimpinapaqpas siqinapaqpas chawpinpi killinsayuq kaspi. → Lápiz, lapicero.
Ejemplo:
- Qillqanawan rikchakuyniyta llimpiy. → Dibuja mi retrato con el lápiz.
Qillqay (r.) Imaymana qillqanakunawan yachaykuna raprapi takyachiy. → Escribir.
Glosario
- Qilla: ocioso / metal, mineral
- Qillay: fierro (hierro)
- Qillichay: contaminación, suciedad
- Qilliy: contaminar
- Qillpa: astilla
- Qillqana: lápiz, lapicero
- Qillqay: escribir
Preguntas que la gente también hace
¿Qué significa Qilla en quechua?
¿Cómo se dice contaminar en quechua?
¿Qué es Qillqana en el quechua Ayacucho-Chanka?
¿Cómo se dice fierro en quechua?
¿Qué significa Qillpa en quechua?
- • Conocimiento básico del alfabeto quechua Ayacucho-Chanka
- • Ver pág. 112: entradas anteriores del diccionario
📝 Transcripción de la página (texto seleccionable) 1400 caracteres
Qilla. I. (s). Mana llamkay munaq,puñuylla puñuq, pukllakuqlla mana yanapakuq. Ocioso, flojo. 2. (s) Qullipa,quripa, antapa, llimpipa, titipa ima sutinkuna.Metal, mineral.
Qilla runa machaylla machan.
El hombre ocioso solamente bebe y bebe.
Qillata hurqumuspanku yakuta qachachanku.
Extrayendo mineral contaminan el agua.
Qillaymanta kuchunata rurachisun.-Mandemos a hacer un cuchillo de fierro.
Qillichay. (s). Quntikunawan qusñikunawan asnaykunawan ima qachayasqa wayra. Contaminación,suciedad.
Qillichayqa manam allinchu,unquchiwanchikmi.
No es bueno contaminar; nos provoca enfermedades.
Qilliy. (r). Imaymana qupakunawan,qusñikunawan mama pacha qachachay Contaminar.
Llaqta runakunam mayuta qillinku.- Los habitantes de las ciudades contaminan el río.
Qillpa. (s). Kullu chiqtasqa, chapra waqtaypi ñawchi umachayuq pawaq kaspichakuna. Astilla.
- Kullu qillpam makiyman satikurqun.- Una astilla se introdujo en mi mano.
Qillqana (s). Llimpinapaqpas siqinapaqpas chawpinpi killinsayuq kaspi. Lápiz, lapicero.
- Qillqanawan rikchakuyniyta llimpiy.- Dibuja mi retrato con el lápiz.
Qillqay. (r). Imaymana qillqanakunawan yachaykuna raprapi takyachiy. Escribir.

Qillay. (s). Qusñi anqasniraq mital. Fierro.



三
Otros libros recomendados

Yatichaña aru pirwa = Vocabulario pedagógico aimara · 2021
MINEDU
164 págs.

Ñantsipe Ayoyetajeri Ashaninka = Vocabulario pedagógico Ashaninka · 2021
MINEDU
164 págs.

El zorro enamorado de la Luna. Cuento No. 7 · 2009
MINEDU
8 págs.

Con los ojos abiertos yo escucho. Cuento No. 2 · 2009
MINEDU
8 págs.

El viaje al cielo. Cuento No. 9 · 2009
MINEDU
12 págs.

Primera Colección de Biografías para Niños y Niñas : José María Arguedas · 2015
MINEDU
15 págs.

Guía para el docente “Jakoinra yoyo ati iketian katotabo 2019” : Shipibo - Konibo · 2019
MINEDU
12 págs.

Antología literaria 4 · 2020
MINEDU
188 págs.
