Anqas sunqu papa y Amachi papa — propiedades y valor nutritivo
Respuesta rápida
Anqas sunqu papa: 47,49 mg vitamina C/100 g cruda, 33,77 mg cocida. Amachi papa: 40,93 mg vitamina C/100 g; hierro 2,8 mg/100 mg. Ambas son nativas andinas, nutritivas y protectoras de la salud.
Solución — Página 11
Llaqtanchikpa kawsayninkuna - Chanka : saberes de los pueblos - Comunicación y Ciencia y Tecnología quechua, variante Chanca · 2021
Lectura
Anqas sunqu papa (papa corazón azul)
Crece en zonas frías de altura, tiene piel morada oscura y no es completamente lisa. Cruda es muy dulce. Para cocinar (waykupi/yanusqapi) es excelente y queda bien compacta. Su interior tiene manchas azul-blancas, se ve muy limpia.
Según investigadores (qatipaqkuna), esta papa es muy fortalecedora. Cada 100 g de papa cruda contiene 47,49 mg de vitamina C; cocida, 33,77 mg. También tiene otros nutrientes importantes.
Amachi papa
Es lisa y suave al tacto. Recién cosechada es muy dulce.
Según investigaciones, la amachi papa tiene mucha vitamina C: 40,93 mg por cada 100 g. Además contiene hierro (yiru/hiru): 2,8 mg por cada 100 mg. Por estas razones los investigadores dicen que estas papas nativas son excelentes para prevenir enfermedades y para vivir saludablemente.
Glosario
- Anqas sunqu papa: papa de corazón azul-morado, variedad nativa andina.
- Amachi papa: variedad de papa nativa, lisa y dulce.
- Kallpa: fuerza, nutriente, vitamina.
- Yiru/hiru: hierro (mineral).
- Qatipaqkuna: investigadores, estudiosos.
- Waykupi/yanusqapi: al cocinar, hervido.
- Silula: célula.
- Qali kawsay: vida saludable, bienestar.
Preguntas que la gente también hace
¿Cuánta vitamina C tiene la anqas sunqu papa cruda?
¿Qué es la amachi papa y dónde crece?
¿Qué minerales contienen las papas nativas andinas?
¿Por qué las papas nativas son importantes para la salud según los investigadores?
¿Qué significa qali kawsay en quechua?
- • Conocimiento básico de lectura en quechua variante Chanca.
- • Ver págs. anteriores: introducción a los saberes de los pueblos.
📝 Transcripción de la página (texto seleccionable) 1201 caracteres
papakunamantapas rikurimun, chayraykum muchuy qarquq papa ninku. Manam ancha araqa papataqa ima unquypas hapinchu, chayna kaptinchá ñawpamanta pacha araqa papataqa uywaqku.
Anqas sunqu papa
Kay papaqa chiri urqukunapim wiñan,yana anqas qarayuq. Manam llumpay ñawiyuq. Kay papaqa aswan miski chayraq allasqa. Waykupi/yanusqapi mikunapaqmi aswan allin,sumaq machkallanam.Sunqunmi yuraq anqaswan tupachisqa, sumaq llimpisqahinaraq.
Qatipaqkunam ninku kay papaqa ancha kallpanchakuqmi nispa, sapa 100 waranqa aqnupis (mg) chawa papapis 47,49 mg C sutiyuq kallpa, yanusqapiñataq 33.77 mg. Chaynallataq huk kallpakunapas kallantaq.
Amachi papa
sumaq lluchka lluchka.Chayraq allarqusqaqa aswan miski.
Qatipaqkunapa
willakusqanmanhinaqa,amachi papaqa achka C kallpayuqsi, sapa 10o waranqa aqnupis (mg) 40,93 mg C kallpa
kan, chaysi silula nisqanchikta payayananmanta kusata uywan.Chaynallataqsi yiru/ hiru nisqanpas achka. Yiru/ hiru nisqanpas achkam kay papapiqa, 2.8 mg sapa 100 mg. Kayna kaptinsi qatipaqkuna niqku,kay ñawpa papakunaqa mana unquypa hapinan hinaspapas qali kawsananchikpaq kusapuni, nispa.


9
Otros libros recomendados

Mi mantita linda. Cuento No. 3 · 2009
MINEDU
8 págs.

El Muqui. Cuento No. 11 · 2009
MINEDU
10 págs.

Nunash, la bella durmiente. Cuento No. 12 · 2009
MINEDU
10 págs.

El zorro enamorado de la Luna. Cuento No. 7 · 2009
MINEDU
8 págs.

Con los ojos abiertos yo escucho. Cuento No. 2 · 2009
MINEDU
8 págs.

El viaje al cielo. Cuento No. 9 · 2009
MINEDU
12 págs.

Primera Colección de Biografías para Niños y Niñas : José María Arguedas · 2015
MINEDU
15 págs.

Guía para el docente “Jakoinra yoyo ati iketian katotabo 2019” : Shipibo - Konibo · 2019
MINEDU
12 págs.
