Entradas léxicas Wi- (Wira qucha – Wisqa)
Respuesta rápida
Entradas léxicas Wi-: Wira qucha (noble), Wirpa (labios), Wiru (caña de maíz), Wischuy (botar/perder), Wisiy (sacar agua), Wiskacha (vizcacha), Wislla (cucharon de madera), Wisqa (diafragma).
Solución — Página 169
Yachakuqkunapa Simi Qullqa. Ayakuchu Chanka Qichwa simipi · 2014
Lectura
Página del diccionario Yachakuqkunapa Simi Qullqa (Quechua Chanka de Ayacucho – MINEDU 2014). Contiene las siguientes entradas en orden alfabético:
Wira qucha (s) — Inka yawarniyuq runa, Riqsisqa runa, hatun runakunapa churin. Qapaq. Apu. Noble, distinguido.
- Wira qucha Tupaq Amaru wakchakunatam amacharqa. / Túpac Amaru defendió a los pobres.
Wirpa (s) — Kiru qataq aycha, kiru harkaq aycha, hawa simipa tukuynin. Labios.
- Pukay pukay wirpayuq purinku wakin warmikunaqa. / Algunas mujeres caminan con sus labios muy colorados.
Wiru (s) — Miski yakuyuq sara turuqsu. Caña de maíz.
- Wiruta pakispa kachunku. / Mastican rompiendo la caña de maíz.
Wischuy (r) — Ima wischuypas wikapaypas. Botar, arrojar, perder.
- Qullqiytam chisi wischurqusqani. / Anoche perdí mi dinero.
Wisiy (r) — Pukyumantapas mayumantapas yaku hurquy. Sacar agua.
- Puyñumanta yakuta wisin. / Saca agua del porongo.
Wiskacha (s) — Kunihu sayayniyuq qura kutkuq uywa, chunyaq chiri ranra ranrakunapi kawsakuq. Vizcacha.
- Wiskachapa aychanqa miskikullanmi. / La carne de la vizcacha es muy agradable.
Wislla (s) — Mikuy qarakunapaq kullumanta rurasqa hatun hapikuyuq uchku pala. Cucharon de madera.
- Lamrasmantam wisllata ruranku. / El cucharón de madera lo fabrican del aliso.
Wisqa (s) — Wiksamanta sunqu rakiq llañu awayhina anku aycha. Diafragma.
Glosario
- Wira qucha: Noble, persona distinguida de linaje inca
- Wirpa: Labios
- Wiru: Caña de maíz
- Wischuy: Botar, arrojar, perder
- Wisiy: Sacar agua
- Wiskacha: Vizcacha (roedor andino)
- Wislla: Cucharon de madera
- Wisqa: Diafragma
- (s): Sustantivo / Suti
- (r): Verbo / Rimay
Preguntas que la gente también hace
¿Qué significa Wira qucha en quechua chanka?
¿Cómo se dice cucharon de madera en quechua?
¿Qué es la vizcacha y cómo se llama en quechua?
¿Cuál es la diferencia entre sustantivo y verbo en gramática quechua?
¿Qué palabras quechuas empiezan con Wi- en el dialecto ayacuchano?
- • Conocimiento básico del alfabeto quechua
- • Ver páginas anteriores: entradas Wi- previas (pág. 168)
📝 Transcripción de la página (texto seleccionable) 1484 caracteres
Uywapa sunqunpipas chunchullninpipas achkam wira tarikun.
- Se encuentra harta grasa en el corazón y en el intestino de los animales.
Wira qucha. (s). Inka yawarniyuq runa,Riqsisqa runa, hatun runakunapa churin.Qapaq. Apu. Noble, distinguido.
- Wira qucha Tupaq Amaru
wakchakunatam amacharqa.
- Túpac Amaru defendió a los pobres.
Wirpa. (s). Kiru qataq aycha, kiru harkaq aycha, hawa simipa tukuynin.Labios.
Pukay pukay wirpayuq purinku wakin warmikunaqa.
Algunas mujeres caminan con sus labios muy colorados.
Wiru. (s). Miski yakuyuq sara turuqsu.Caña de maíz.
Wiruta pakispa kachunku.
Mastican rompiendo la caña de maiz.
Wischuy. (r). Ima wischuypas wikapaypas. Botar, arrojar, perder
Qullqiytam chisi wischurqusqani - Anoche perdí mi dinero.
Wisiy. (r). Pukyumantapas mayumantapas yaku hurquy. Sacar agua.
Puyñumanta yakuta wisin.
Saca agua del porongo.
Wiskacha. (s). Kunihu sayayniyuq qura kutkuq uywa, chunyaq chiri ranra ranrakunapi kawsakuq. Vizcacha.
- Wiskachapa aychanqa miskikullanmi.- La carne de la vizcacha es muy agradable.
Wislla. (s). Mikuy qarakunapaq kullumanta rurasqa hatun hapikuyuq uchku pala. Cucharon de madera.
Lamrasmantam wisllata ruranku.
El cucharón de madera lo fabrican del aliso.
Wisqa. (s). Wiksamanta sunqu rakiq llañu awayhina anku aycha. Diafragma.




Otros libros recomendados

Yatichaña aru pirwa = Vocabulario pedagógico aimara · 2021
MINEDU
164 págs.

Ñantsipe Ayoyetajeri Ashaninka = Vocabulario pedagógico Ashaninka · 2021
MINEDU
164 págs.

El zorro enamorado de la Luna. Cuento No. 7 · 2009
MINEDU
8 págs.

Con los ojos abiertos yo escucho. Cuento No. 2 · 2009
MINEDU
8 págs.

El viaje al cielo. Cuento No. 9 · 2009
MINEDU
12 págs.

Primera Colección de Biografías para Niños y Niñas : José María Arguedas · 2015
MINEDU
15 págs.

Guía para el docente “Jakoinra yoyo ati iketian katotabo 2019” : Shipibo - Konibo · 2019
MINEDU
12 págs.

Antología literaria 4 · 2020
MINEDU
188 págs.
